ศูนย์ปฏิบัติการอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 1 (อันดามัน)


  กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มีหน้าที่บริหารจัดการอุทยานแห่งชาติทางทะเล ซึ่งได้ประกาศจัดตั้งตามกฎหมายแล้ว และอยู่ในระหว่างการสำรวจเพื่อจัดตั้งจำนวน 26 แห่ง ทั้งทางฝั่งอ่าวไทย และทะเลอันดามัน  ปัจจุบันรัฐบาลมีนโยบายในการส่งเสริมการท่องเที่ยวในพื้นที่ทางทะเลมากขึ้นเป็นผลให้จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้นตามลำดับทำให้ทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติ ได้แก่ แนวปะการังเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนั้นยังเกิดอุบัติเหตุทางน้ำ ทำให้สูญเสียชีวิตและทรัพย์สินของนักท่องเที่ยวจำนวนมาก   การบริหารจัดการเพื่อป้องกันและบรรเทาในเรื่องดังกล่าวที่ผ่านมายังไม่ได้มีการดำเนินการอย่างเป็นระบบ  เพียงแต่ได้มอบหมายให้อุทยานแห่งชาติทางทะเลแต่ละแห่งในพื้นที่รับผิดชอบดูแลและป้องกันปัญหา   การดำเนินการที่ผ่านมาขึ้นอยู่กับศักยภาพของอุทยานแห่งชาติแต่ละแห่งบางครั้งการขาดบุคคลากรหรือบุคคลากรขาดความรู้ประสบการณ์ และขาดอุปกรณ์ทำให้ไม่สามารถแก้ไขปัญหาให้ลุล่วงไปได้  นอกจากการวางทุ่นจอดเรือเท่านั้นที่มีการดำเนินการโดยหน่วยงานส่วนกลาง หรือ หน่วยงานส่วนกลางร่วมกับอุทยานแห่งชาติ หรืออุทยานแห่งชาติร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก  ในปีงบประมาณ 2545 ส่วนอุทยานแห่งชาติทางทะเล ได้ประกาศมาตรการบริการกิจกรรม การดำน้ำลึกในอุทยานแห่งชาติทางทะเล  จำนวน 2 แห่ง คือ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน และอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ โดยได้จัดตั้งศูนย์ควบคุมกิจกรรมการดำน้ำลึกที่จังหวัดภูเก็ต และจัดตั้งสถานีควบคุมการดำน้ำ จำนวน 2 แห่ง ที่อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน และอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์

     การดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ ที่กล่าวมาแล้ว ได้แก่ การควบคุมการดำน้ำลึกตามมาตรการ การบริการกิจกรรมดำน้ำลึกในอุทยานแห่งชาติทางทะเล การค้นหาและกู้ภัยทางทะเล การติดตั้งทุ่น จอดเรือ และการสำรวจติดตามสถานะภาพแนวปะการังยังไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร เนื่องจากขาดบุคลากรที่มีความรู้ความชำนาญโดยเฉพาะขาดการฝึกฝนอบรมและซ้อมการปฏิบัติการอย่างสม่ำเสมอ ขาดหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง และขาดข้อมูลในการบริหารจัดการรวมทั้งการติดตามประเมินผลตามวิธีการ มาตรฐาน

     กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จึงได้จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการอุทยานแห่งชาติทางทะเลขึ้นตามคำสั่งกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ที่ 951 / 2546 เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 เพื่อให้เป็นหน่วยงานที่มีความชำนาญการพิเศษเฉพาะด้าน ทำการปฏิบัติการในอุทยานแห่งชาติ ทางทะเลทุกแห่ง ให้มีประสิทธิภาพและมีมาตรฐานเดียวกัน ในสังกัดสำนักอุทยานแห่งชาติ